Geplaatst in Berichten

In NRC stond een stuk over Turkse Nederlanders die in Turkije begraven willen worden. Een dame vertelt over haar vader die vlak voor het einde nog zegt:

Ik heb gegeten en gedronken van de spijs die het leven mij te bieden had. Mijn reis is blijkbaar tot hier. Ik heb jullie tot hier gebracht, en vanaf hier moeten jullie het zelf doen.’

Ik vond het prachtig. Geen gereutel of een zucht maar een echte slotsom. Als het ooit zo ver is, ben ik benieuwd wat ik verzin, mits ik bij zinnen ben natuurlijk. Als dichter let je daar op en ik denk dat iedere schrijver er zo over denkt, of op zijn minst een grafschrift voor ogen heeft dat jou zo goed of guitig of gedenkwaardig mogelijk beschrijft. In de trant van Hier ligt Mark, zo stijf als een hark.

Zo ver is het gelukkig nog niet. Daar doe ik ook mijn best voor, met die personal trainer en dat dieet van 2000 calorieën per dag. Het levert zowaar wat op: 4,3 kilo eraf. Het einde is nog lang niet in zicht.

Geplaatst in Berichten, Poëzie

Het zijn donkerbruine veters vader. Nee, ze zijn zwart! Maar je ziet niet goed. Heus, ze zijn donkerbruin. En je wilt toch niet doorlopen met wat je nu hebt? (Drie gebroken eindjes in drie kleuren.). Ze zijn zwart! Van koppigheid en de dingen.

Een vriendin in de Verenigde Staten had op Instagram gepost dat ze had gestemd (Biden). Ze was er trots op, alsof ze een daad had gesteld. Ze verzuchtte dat ze nog eens vier jaar van deze gekte niet aankon. Wij evenmin antwoordde ik. Begin van dit jaar dacht ik dat de jaren twintig konden beginnen, vol vernieuwing, positiviteit en esprit (een beetje tegen de tijdsgeest in). Maar misschien beginnen ze pas als Trump het veld ruimt. Dat er met Biden en Harris een herstel komt van fatsoen, mededogen, misschien wat medemenselijkheid.

Met de personal trainer ga ik volgende week naar les achttien en negentien van de dertig. Leuker nieuws (voor mij zeker) is dat ik mijn poëziereeks heb afgerond en dat ie mag verschijnen bij Gaia Chapbooks van Ton van ’t Hof. Ik ben in mijn nopjes, als een eenogige kat.

Geplaatst in Berichten

Gelukkig heb ik nog een geestelijk leven, zei ik tegen Roos, doelend op de gedichtenreeks waaraan ik werk. Voor de rest is het sport en eetdiscipline wat de klok slaat. Vandaag les zestien. Ik moest zin maken, zei ik tegen mijn personal trainer, wat niet handig was, want hij had een paar oefeningen waar ik wel adrenaline van zou krijgen, maar waar ik vooral bekaf van werd. Toch gaat het telkens beter.

Via Messenger constateerden Gert, Ton en Nanne dat we niet tot de vaste kliek horen, nadat Ton werk voor een literair blad geweigerd werd, waarschijnlijk ongelezen. Er is een genre dichters dat ongegeneerd van subsidie leeft, prijzen verdeelt en de toegang tot poëziemagazines voor minor poets ontzegt. In de poëziewereld doet de naam ertoe, niet het werk. Misschien moet ik eens een alias gebruiken.

Geplaatst in Berichten, Kunst

Kan een ‘adviescommissie teruggavebeleid van koloniaal roofgoed’ met deze naam en in deze identitaire tijd komen tot een andere conclusie dan dat de kunst terug moet worden gegeven? Wat waren de andere opties? Is besproken dat je die kunst in het museum laat, maar daar uitvoerig context bij geeft, zoals bij standbeelden van historische Hollanders?

En waarom reageerden musea die dergelijke kunst herbergen enthousiast op de uitkomst? Het gaat om duizenden stukken. De kans dat je een groot deel van de collectie kwijtraakt is groot. Wie is er blij met verlies?

Vooropgesteld: ik vind het prima dat kunst die is geroofd teruggaat naar het land van oorsprong, niet als excuses maar als verzoenend gebaar, begripvol. En kijk niet alleen naar de Rijkscollectie, maar ook naar die van de Oranjes (roofridders). Een royaal gebaar zou passend zijn, meer dan het besluit om niet meer in de Gouden Koets te rijden.

Je kunt er maar druk mee zijn.

Gisteren een nieuwe kledingkast besteld (de oude bleek ruim 25 jaar oud, berekende Roos) voor bijna de helft minder dan de maatkast waarvoor we vorige week in de weer waren.

Kocht vandaag de fotostriproman van Ype Driessen, wat ik een interessant concept vind. Hetzelfde geldt voor het chapbook Het gesprek van Jeroen van Rooij, waarin hij antwoord geeft (neem ik aan) op verdiepende vragen, bedoeld om een gesprek op gang te helpen. Bron van de vragen is de Evangelische Omroep.

Geplaatst in Berichten

Hee, dat is cool. Zo’n mondkapje bedoel ik. Max Verstappen heeft er ook zo één. Ik kon de broodverkoper alleen zeggen waar ik ‘m kocht, zonder ‘grappig’ te zijn dat ik minstens zo goed rijd. Of hautain dat die Jandoedel me niet interesseert.

Het werkend leven is begonnen. Ik moet helaas constateren dat ik weer in het vroege ritme zit en vaak al om 06.45 uur achter de computer kruip. Nergens voor nodig.

Het calorieën tellen, met app, begint te wennen. Ik kom nog elke dag onder het minimum van tweeduizend uit, maar weet dat het bij benadering is. want de app kent niet alle producten. En er zijn grenzen. Ik vertik het om grammen Hüttenkase te tellen.

Calorieën tellen. Wat ben ik een burgertrut.

Geplaatst in Poëzie

Opeens scheen het simpel, dat het vrouwen waren
omringd door vogels, vrouwen die bloemen verversten
terwijl ze hun hand betekenisvol over de kin wreven

zodat je zou denken aan een melkgevende Maria
aan een wondermiddel tegen allerhande kwalen
door het licht dat ze in je opslaat

en nu zo het simpel leek, misschien later
zou ik niet vervliegen, werd het zo’n dag
vol zon en slaap en oude alpenkraaien

die mij tot hun dode mond
zouden brengen.

Geplaatst in Berichten

‘Je wordt rood in plaats van wit’, zegt mijn trainer, wat hij als een goed teken beschouwt. ‘Dat betekent dat je meer zuurstof aanmaakt.’ Na les elf is ook mijn conclusie dat het beter gaat. Geen (witte) wegtrekkers meer en meer oefeningen die ik volhoud. Het blijft zwaar.

Roos doet gelukkig ook mee met de caloriebeperking, wat ik geen dieet mag noemen van mijn trainer, maar wat het in feite wel is. Het lukt Roos om steeds iets anders lekkers op tafel te zetten.

Vanmiddag naar de bioscoop, naar de nieuwe samenwerking van Sofia Coppola en Bill Murray. Cinecenter noemt het een uitbundige ode aan New York.

Geplaatst in Berichten

Voor de tweede keer liep onze afspraak uit de pas en ook dit keer lag het volgens mijn PT aan mij. Nu ben ik erg precies en hij niet, merk ik gaandeweg, dus voortaan vastleggen, per WhatsApp of mail en niet mondeling. Vandaag nog een dieetplan opgesteld (opnieuw warrig), maar de grote lijnen haal ik er uit: voorlopig tweeduizend calorieën per dag en de lunch wordt de hoofdmaaltijd. Verder veel groente, fruit, vezels.

De nieuwe Mac doet het voortreffelijk. Ik moest voor werk een programma installeren, wat vrijwel direct lukte.

Vanmiddag aan het strand van Bloemendaal aan Zee lopen mijmeren over de komende tijd en de weg naar gezonder worden (en afvallen). De dagen raken snel gevuld, vonden we. Nog vijf dagen vakantie voor de boeg.

Geplaatst in Kunst, Poëzie

Terug van Museum More en een overnachting in Hotel Apeldoorn. In het museum waren niet alle zalen open, omdat er een tentoonstelling wordt ingericht rond Bob Ross. Ik vind dat een gekke keuze voor een museum rond realisme (de man is een fantast), maar Roos was ruimhartiger, waarna we spraken over kunststromingen en dat het goed zou zijn om meer over kunstgeschiedenis te weten.

Wandelen op de Veluwe zat er door de regen niet in, wat we thuis compenseerden met daden. Roos ruilde een adaptor voor de Mac, ik wisselde van mondhygiënist, Roos maakte een afspraak met een meubelmaker voor een inbouwkast en ik maakte een afspraak voor ophalen van grofvuil. Ik las de zaterdagkrant, half Vrij Nederland en een paar artikelen in De Gids, waarna ik het welletjes vond.

Ik dacht na over poëzie en witruimte en vroeg me af wat witregels en enjambementen doen met een gedicht. Zijn ’t het wit en de afbrekingen die van een tekst een gedicht maken, of kan het net zo gemakkelijk een blok tekst zijn, als een stream of consciousness?

Het duurde lang om vandaag naar huis te rijden
op wat zich voordeed als een zonnige dag, wat dagen zijn
dat je denkt dat iemand doodgaat, een beker leegt.

Mao zei dat hij nooit een bad nam
omdat zijn geslachtsdelen werden gewassen
in de lichamen van vrouwen en we spraken
uitvoerig over verzamelen en bewerken

iets dat vanzelf kwam, een flessenlikker
een rookgebod dat zich boog
over een collectie, uitsluitend gericht
op Chinees materiaal, door Chinees te zijn

en door zijn kleine formaat. Dit is waar
het verschil in doel belangrijk is, denk je
dat je rijdt, sigaret aan, arm uit het raam
high-fivend naar de eerste beste zwerver.

of

Het duurde lang om vandaag naar huis te rijden, op wat zich voordeed als een zonnige dag, wat dagen zijn dat je denkt dat iemand doodgaat, een beker leegt. Mao zei dat hij nooit een bad nam omdat zijn geslachtsdelen werden gewassen in de lichamen van vrouwen en we spraken uitvoerig over verzamelen en bewerken, iets dat vanzelf kwam, een flessenlikker, een rookgebod dat zich boog over een collectie, uitsluitend gericht op Chinees materiaal, door Chinees te zijn en door zijn kleine formaat. Dit is waar het verschil in doel belangrijk is, denk je, dat je rijdt, sigaret aan, arm uit het raam, high-fivend naar de eerste beste zwerver.

Geplaatst in Poëzie

Dichters lijken soms op hoarders, dacht ik tijdens het lezen van de bundel ‘het grote roeren’ van Gert de Jager. Ze verzamelen obsessief indrukken, stapelen taal en gooien geen enkele herinnering weg, onder het mom van ‘je weet maar nooit wanneer je het nodig hebt’.

Die verzamelwoede kan bij poëten leiden tot verrommelen en vertroepen, tot bundels waar geen touw aan vast te knopen is, omdat ordening ontbreekt, houvast voor de lezer, zelfs al is die flinterdun. Gert de Jager is van een ander kaliber, een verzamelaar zeker (van beelden, ideeën, herinneringen), maar ook een dichter die zijn ‘troep’ gebruikt en die zichzelf ermee bevestigt (geboren als confessional poet, staat in het begin van de bundel).

Het werkelijke leven spat op als water/ als vuur / als al die andere elementen. Ik zie ze.

en

De lijnen die zich kerven in de huid van de wereld. Ik overzag de kerven en dacht: dit is het.

Zo staan er meer bevestigingen; of beter gezegd, wordt gezocht naar bevestiging, want De Jager zaait twijfel door woorden te herhalen, vaak al in de volgende regel of strofe, en door heel de bundel met ding, licht, lichaam, wereld; vaste punten voor de lezer.  

Ik hoor mijn stem / hoor mijn moeders stem

Ik ben harde, kneedbare materie / of zachte, kneedbare materie.

De vraag is steeds: hebben dezelfde woorden steeds dezelfde betekenis? En wat doet dat met het gedicht of met de lezer? Het is een beetje als het schilderij ‘het verraad van de voorstelling’ van Magritte, beter bekend als ‘ceci n’est pas un pipe’. Wat je leest kan zo zijn, maar is het niet per se. De Jager benadrukt dat ambigue met woorden als schaduwruimte / schaduwhuis, nageslacht / voorgeslacht, daghemel / nachthemel. Woorden en betekenis veranderen steeds van plaats.

Nu ik het zo opschrijf, lijkt het alsof een serieuze bundel is, een dichtwerk waarin alles wordt bevraagd en omstandig wordt beschreven; het grote roeren als het grote leven. De Jagers is in deze bundel zeker beschouwend (op zijn dichtersbestaan?), maar gelukkig heeft hij ook een frivole toon, zoals.

Ik wilde schrijven over een mooie zomer.
Ik wilde hem leven, lamlendig
liggend naast het zwembad
Een bal overgooien.

Of

Lebensbejahung voorbij alle verten.
Alledaagse transcendentie in het radicale centrum:
                                     verzin nog eens wat.

De dichter plaatst zijn frivoliteit en ironie zorgvuldig. Ze geven de lezer op die momenten dat het doordacht of zwaar op de hand lijkt te worden een knipoog. Een subtiele wenk dat het grote roeren ook het kleine roeren kan zijn. Het maakt de bundel bovenal menselijk, geen stand van zaken aangaande de dichter Gert de Jager.

Geplaatst in Berichten

In het vorige blog stond dat ik voorlas in Kaag, maar dat moet Heeg zijn. Is hersteld. De uitslag van het bloedonderzoek is goed, behalve dat mijn cholesterol te hoog is: 7,1. Voor een man zo oud als ik moet dat onder de 5 zijn. De huisarts kwam met voedingsadvies: meer groente en fruit, meer vis, magere producten, minder vlees en minder verzadigd vet. Dus geen toastjes met Franse kaas of plakken leverworst meer bij de borrel; de alcohol had ik al afgezworen, op de vakantie in Duitsland na, toen ik enkele heerlijke biertjes heb weggetikt.

Kocht zojuist de bundel Bijna onzichtbaar van Mark Strand. Geen idee waarom, maar het zal vast ergens goed voor zijn. Vanavond krijgen we de zusjes D. over de vloer. Op het menu staat een lasagne van paddenstoelen.

Geplaatst in Poëzie

Laat die kindsterren lekker de pip krijgen met hun actie tegen het coronabeleid. Alsof ze enig benul hebben van de realiteit, verscholen achter hun Instagram-accounts. Ik hield me bezig met belangrijker zaken, zoals gezondheid. Vanmorgen was de personal training pittig, maar het duizelde mij niet. Ga je hierna nog cardio’en, vroeg de PT, want dan verbrand je pas echt vet. Ik zei nee, maar dat ik vanmiddag nog zou wielrennen. Ik denk niet dat hij me geloofde, maar ik deed het wel en ben nu afgepeigerd.

Ik ben begonnen aan Gerts bundel het grote roeren, waarvan de openingsgedichten me deden denken aan Kees Ouwens’ Arcadia (uit 1968), maar dan netter. Op de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse letteren stond in Ons Erfdeel dit over Ouwens:

De opmerkelijke uniciteit van Ouwens’ poëzie sluit nauw aan bij de thematiek ervan: een centrale figuur, veelal een ik, die gescheiden van de wereld de eigen identiteit onderzoekt. Daartoe worden zoektochten ondernomen: in de natuur, in de geest, in de taal en in het verleden.

En dat is precies wat Gert doet. Het maakt me nieuwsgierig naar de rest.

Voetnoot bij mijn eigen geschiedenis: Heeg, jaren tachtig; ten overstaan van Friese jongeren die met mijn studievrienden wilde vechten, droeg ik een scabreus gedicht voor van Ouwens, waarna de heren vertrokken. Poëzie ontwapent.

Geplaatst in Berichten

Wat ons pas achteraf opviel in Münster: nergens een kraam of tent waar je currywurst kon kopen, wat wij on-Duits vonden. En ook: alles in ons vakantiegebied was verzorgd en aangeharkt. De stilstand (verval is het niet) die je in menig Großstadt ziet, vooral in het Ruhrgebied, lijkt het Münsterland voorbijgegaan. Ik besef wel dat je heel de stad moet zien om dat te boekstaven.

Gisteren was een waardeloze dag. Had serieus moeite met alle fijnstof en huisstof die me niezend het bed in dwongen. Vandaag was de lucht geklaard. Ik wilde deze week bij mijn huisarts langs voor een fysieke controle, maar kon vanmiddag al terecht. De longen zijn goed, bloeddruk ook. Nu alleen nog de uitslag van het bloedonderzoek, die woensdag komt. Ik vrees niets.

Mijn huisarts is afgevallen, zei hij, nadat ik aangaf waarom ik de controle wilde. Hij is zeven kilo kwijt door te wielrennen. Hij is inmiddels de derde persoon in mijn directe omgeving die daardoor is afgevallen, dus ligt het echt aan mijzelf. Ik fiets (dit jaar) te korte afstanden en kom daardoor niet toe aan vet verbranden. Los daarvan vind ik fietsen leuk. Roos en ik deden later nog een rondje Ouderkerk.

We hebben een MacBook Air gekocht, omdat de Mac waar ik nu op werk niet vooruit te branden is. Hij is al van 2014. Tegelijk Spotify openen en een website duurt zeker acht minuten, laat staan dat ik een foto wil bewerken. Zondag gaan we naar Museum More, met een hotelovernachting in Apeldoorn, zodat we maandag in die buurt gaan wandelen. Ander fijn nieuws: Het grote roeren, Gert de Jagers nieuwe bundel lag op de deurmat. Today was a good day.

Geplaatst in Berichten

Zum Abschluss

Met het Tecklenburger Bergpfad besloten we onze Duitse week; een prachtige wandeling van 10,5 km over de heuvelrug van de uitlopers van het Teutoburger Wald. De laatste 600 meter was een ‘teuflische’ klim. De dag ervoor waren we weer in Münster, omdat twee van de vier musea in Osnabrück gesloten waren: juist de twee die wij wilden bezoeken. In Münster kwamen we voor het Picassomuseum, maar ook die was dicht. De Kunsthal in de haven was wel open, maar dat is slechts één etage kunst.

In de tuin bespraken we de voordelen van het gezonde buitenleven en dat als we ooit verhuizen dat dat een wens is: een groene omgeving, geen stad met fijnstof. Thuis begon het niezen weer, na een week geen zakdoek te hebben gebruikt. Dat we nog twee weken vrij zijn, moet nog tot ons doordringen. We dachten allebei heel even dat we maandag weer aan de slag moesten.

Geplaatst in Berichten

Münster is mooi, maar clichémooi. Wat ik ook doe om de stad (of eender welke stad) vast te leggen, kerken of oude gebouwen fotograferen lukt me niet. Waarschijnlijk omdat ik aparte foto’s wil maken, kunstzinnige foto’s, maar daar heb ik het talent niet voor, noch een goede camera. Daarom lukt ook geen enkele natuurfoto. Sinds ons vorige bezoek aan de stad, in 2008/9 is het LWL-Museum für Kunst und Kultur fors uitgebreid. Alles gaat hier met mondkapje op: museumbezoek, supermarkt in, terras op. Het went.

Vandaag een lekkere wandeling gemaakt naar de Dörenther Klippen, met bij toeval de goede route. Doel was het Hockendes Weib, een rots die we aan het einde van de route van de moeilijke kant beklommen. De makkelijke was een glooiend pad.

We merkten gisteren dat we op het platteland zijn. Het is oogstmaand. Het mais moet worden binnengehaald. Toen we vanmiddag terug waren, was het veld voor ons leeg. Ik zag nog een haas rennen. Welk een bucolisch tafereel.

Geplaatst in Berichten, Kunst

Het Otto Modersohn-museum bleek in verband met corona gesloten, dus gingen wij naar Kloster Bentlage in Rheine. Daar hingen ook een paar Modersohns. We waren anderhalf uur te vroeg en dachten de tijd te doden met een lunch in het museumcafé. Maar die opende pas als het museum open was. Het was te warm om te blijven hangen. De wandeling ernaartoe, door het bos, was in elk geval de moeite waard. In het bos word je pas een echte Duitser heet het. Dan overvalt je een bosromantiek en wil je ineens hertjes zien. Roos zei dat spontaan, dat ze dat heel leuk zou vinden. Het viel ons ook op dat als einheimische Frauen zich op hun gemak voelen, ze hardop praten (laten we het praten noemen). In het bos stond niet ver van hen een Portable Site for a Silent Conversation with a Tree.

In het park was nog een grensoverschrijdende kunsttentoonstelling om de gebeurtenissen van 75 jaar te memoreren. Een kunstwerk toonde bekende dictators en het aantal doden dat zij op hun conto hadden. Hitler bleek eens niet lijstaanvoerder te zijn, met 17 miljoen doden, maar Mao Zedong (volgens de kunstenaars) met 78 miljoen doden, gevolgd door Stalin met 60 miljoen en Hirohito met 20 miljoen. Verbazend was ook dat je toch gaat rangschikken en miljoenen erger vindt dan tienduizenden.

Omdat blogger Ton op mijn vorige blog reageerde met BIER! en omdat het vakantie is en een mens mag zondigen, heb ik zowaar bier gekocht. Twee Duitsers en twee Tsjechen. We eten er worst bij vanavond. Gerne bitte.

Geplaatst in Berichten

Verdwalen is bij ons vaste prik, ook al liep het dit keer niet enorm uit de hand, met misschien twee kilometer extra. Op een kruispunt liet de bewegwijzering ons in de steek door te veranderen van Bevergerner Påttken naar een molenpad. Ook leuk, maar niet de afspraak. We spraken over Teutoschleifchen en Nassen Dreieck en kregen veel hallo’s van behelmde senioren, steevast met een achteruitkijkspiegel op de fiets. De huisvoorraad is vanochtend aangevuld. Ik twijfelde even of ik bier zou kopen…

Geplaatst in Berichten

Das Nachsommeren in Ostbeveren hat angefangen. Met een week op het Duitse platteland. De folders beloven een Wanderparadis, wat we gaan ondervinden. We weten verder dat er kunstmusea zijn, in Münster en Osnabrück en een kleintje in Tecklenburg, gewijd aan landschapsschilder Otto Modersohn. Morgen gaan we de omgeving verkennen, wat zoveel wil zeggen als Einkaufen machen en voor de rest zien we het wel. De vakantiewoning is geweldig: schoon, groot en modern. Een plek voor vier.

Misschien gaan we nog naar Ibberbüren, wat ik op voorhand een mooie titel zou vinden voor welke poëziebundel dan ook. Ibberburen, Oostwaartse gedichten.

Geplaatst in Berichten

Hahahaha, woehahaha… het proza bij een fototentoonstelling in Huis Marseille was weer om te brullen. Dat er in het werk van Jean-Luc Mylayne (hij fotografeert vogeltjes) een diepe conceptuele relatie met Van Gogh bestaat en de man een even radicaal als poëtisch artistiek oeuvre heeft dat tot op heden ongeëvenaard is.

Het begon met: ‘een tere kolibrie. Hier lijkt de vogel niets anders te doen dan Mylayne het leven zuur maken. Alsof hij spot met diens inspanningen en geduld verbergt.’

Of: ‘De aanwezigheid van leven te midden van een hoopje gevallen bladeren confronteert de kijker plotseling met het mysterie van de vergankelijkheid.’ Op een van zijn foto’s stond een bos droogbloemen, wat volgens de curator een directe verwijzing was naar Vincent. En o ja, Jean-Luc woont in de wereld.

Na een onbegrijpelijke tentoonstelling van Viviane Sassen is het fair to say dat Huis Marseille in een artistieke crisis is beland. Het brengt grote namen omdat het grote namen zijn, of het probeert kleine fotografen groot te maken, zoals Jean-Luc met zijn diptieken van vogels en nonsense proza.

Er liepen meisjes rond in de zalen. Eén van hen stond stil bij een foto en zei dat ze dit direct op haar kamer zou hangen, gevolgd door een selfie.

Over PT #zes zal ik weinig zeggen, behalve dat mijn PT het verontrustend vindt dat het mij tijdens een oefening soms zwart voor ogen ziet. Te veel verborgen suikers denkt hij, of ik heb toch iets onder de leden. Een controle door de huisarts zou verstandig zijn, was zijn advies. Als we terug zijn uit Duitsland ga ik langs.