Geplaatst in Berichten, Foto's

3E049313-CE25-4AE9-AB0D-A8F2ED415457Van alle Fransen leest negentig procent elke maand een boek en dertig procent leest elke twee weken een boek, aldus het achtuurjournaal van TF1. Ik vond het goede cijfers en wilde weten hoe veel boeken Nederlanders lezen, maar het rapport Leestijd van het SCP had die cijfers niet. Wel constateert het SCP dat de leestijd bij ons sterk is afgenomen en dat als men leest, dat vooral online gebeurt. In Parijs voldeed ik aan geen enkele norm, wat ik toeschrijf aan het ontdekken van nieuwe buurten (dit keer bij Montmartre en niet bij Chateau d’Eau), nieuwe musea (Marmottan Monet en Fondation Louis Vuitton) en veel restaurantbezoek, met een voortreffelijk menu dégustation bij Le Chateaubriand voor de verjaardag van Roos.

Wat ons opviel was dat we vaak lang moesten wachten voor toegang, wat vorige jaren echt minder was. We stonden ook in de rij voor het Centre Pompidou en waren bijna aan de beurt toen bleek dat we niet in de rij stonden voor het museum, maar in die voor de bibliotheek. Snel naar de goede rij, maar die was twee straten lang, en vier uur later nog even lang, zodat we de tentoonstelling over Francis Bacon moesten missen.

We aten gisteren in Les Philosophes en kwamen in gesprek met een vriendelijk echtpaar uit Bretagne. Het bleken gepensioneerde kippenhandelaren met een pied à terre in het eerste district van zeventig vierkante meter; twee jaar geleden gekocht. We hadden al stevige prijzen gezien, zoals een zolderkamer van amper 18 vierkante meter voor 230.000 euro. Het echtpaar sprak over 15.000 euro per vierkante meter (wij berekenden later dat hun appartement ruim 900.000 euro moet hebben gekost), maar dat het in New York – waar hun zoon werkt – helemaal uit de hand loopt. Een kamer van 40 vierkante meter kost hem 6000 dollar huur per maand. En al die tijd spraken we Frans, wat ons verrassend goed afging. We meenden alleen eet-Frans te beheersen (dat je weet wat je bestelt en dat je dat uit kunt spreken), maar het gesprek verliep vlot. Mede dankzij de lieve dame die haar best deed om rustig te praten.

Bij de tramhalte bij vertrek landde een duif op mijn bemutste hoofd, wat leuk was voor de toeristen die er ook stonden. De duif wilde maar met moeite van mijn hoofd en ging dus toen op mijn rug zitten. Met dat gefladder leek het alsof een vleermuis in mijn nek wilde kruipen. Vervolgens ging ie nog op mijn koffer zitten. Ergens online las ik dat de duif vrede en harmonie brengt en dat de duif je vraagt om je in verbinding te stellen met je hogere zelf, om in harmonie te leven met het universum. Maar dat had ik al gedaan in Puerto de Santa Maria …

Geplaatst in Berichten, Foto's

De mens van nu leeft in een vrije, veilige en toegankelijke wereld, stellen de makers van VPRO Tegenlicht. Toch ervaren we de wereld als chaotisch en complex, door de vele prikkels en complexe informatie. We gebruiken er woorden voor als crisis, dreiging, risico, schaarste en schaamte. Ook in onze week Andalusië ontkwamen we niet aan het nieuws over het jaar 2100 waarin West-Nederland onder water staat en zagen we op tv dat er onrust is in (een nog niet onafhankelijk) Catalonië. Meer complexiteit bood onze week in Puerto de la Santa Maria niet. Het waren dagen vol lethargie – van slapen, eten, drinken, een uitstapje, lezen of wandelen naar de supermarkt of een restaurant. Dit stap-voor-stap-leven was nodig, vonden we, want het was het halfjaar ervoor druk genoeg. En we merkten dat vakantie voor ons nooit betekent dat je je hoofd leegmaakt, maar dat we door afwezigheid van gebruikelijke prikkels juist openstaan voor nieuwe indrukken. Op vakantie zien we scherper, smaakt alles beter, zijn we nog liever voor elkaar. Dat belooft wat voor komende week, als we Parijs aandoen. A bientôt.

Geplaatst in Foto's, Poëzie

Hotel Vanilla Sweet schreef ik na een vakantie in Tokyo, Veulen van bloed en honing had geen specifieke aanleiding, maar ontstond door Roos die mij vaak naar Spanje sleurde en flamenco ‘serveerde’ als smaakmaker. En dan met name de muziek van Camaron de ls Isla, wiens teksten ik in de bundel verwerkte. Er zijn twee exemplaren verkocht. Daarom bij deze, de pdf. U mag hem (als het lukt) downloaden.

Het was vandaag de Internationale dag van de Fotografie. Ik kwam geen enthousiaste fotograaf tegen. Aatjan Renders is van een ander kaliber. U zou zijn werk eens moeten bekijken.

Nederland is een moeilijk bomenland, lees ik, vanwege de vele contrasten. Dat realiseerde ik me niet. Het veranderde ook mijn relatie met een vriendin: een konijnachtig fantasiedier. “Ik wil dat je naar me kijkt”, zei ze. “Dat je me goed observeert en daarna tegen me zegt wat je ziet.” Op dat moment wist ik niet of ik een blije smiley of een panieksmiley moest inserten.

Geplaatst in Berichten, Foto's

IMG_1574

‘Vroeger kwam ik er vaak’, zegt de man die ons op een pad wijst langs het bosbeekje. ‘Maar sinds Manke Nelis dood ging, is Amsterdam veranderd.’ Het hoeft van hem niet meer. De man is in Groningen geboren en op de Veluwe grootgebracht. Ook vertelt hij over de papierfabriek verderop die het water uit de beek gebruikt (‘Als het rood is, bevat het ijzer’’) en dat hij als jonge jongen wel eens wat troep in het water had gegooid, waarna de veldwachter op bezoek kwam. Ergens 1953.

Het bezoek aan de Veluwe was een vlucht van de Canal Pride. Niet omdat we anti-lhbti zijn of tegen het festijn, maar vanwege de overlast die het meebrengt; de herrie van tachtig boten en vooral van het studentenhuis tegenover ons, waar ze er van vroeg tot laat een feestje van maken. Dit jaar dus de Veluwe. We hadden een culinair arrangement (zeer smakelijk) en boekten er ter plaatse een wijnarrangement bij. De sommelier was zichtbaar verveeld, want aan elke tafel herhaalde hij alle finesses van elke wijn. Bij de mensen naast ons hoorden we al dat die Riesling uit de Pfalz krijttonen bevat en dat je wat perzik proeft, geel fruit en dat het frisse van de RVS-vaten kwam. En toen kwam ie aan onze tafel… We dronken vijf glazen.

De rust kwam na een week onrust rond de Wet gedeeltelijke gezichtsbedekking, die stelt dat je in overheidsgebouwen geen integraalhelmen en bivakmutsen mag dragen en geen nikab, wat de wet feitelijk tot een boerkaverbod maakt. In de NRC las ik het pamflet ‘Dit verbod is een moderne heksenjacht’, waarvan ik de strekking onderschrijf. Ik wil ook niet dat de overheid bepaalt wat ik mag dragen. Ik had meer moeite met het verwijt aan de witte man, ‘die zich door #MeToo in het nauw gedreven voelt en zijn seksistische en islamofobe fantasieën botviert op onschuldig moslima’s.’ Het idee komt van de ‘witte’ heer Wilders, maar de wet is aangenomen door de Tweede Kamer, waarin 49 vrouwen zitten. Als het om de positie van vrouwen gaat, moet je ook dat aspect belichten.

Daarna gelezen over het gedachtegoed van de filosoof Badiou en zijn oproep tot ontregeling, om niet alles langs de meetlat van de markt(werking) te leggen. In een interview zegt hij:

Omdat de markt nu overal heerst, kunnen we wereldwijd zoeken naar een idee of een gedachte die tegen de markt kan opwegen. […] Je zult iets onmogelijks moeten doen.

Met een culinair arrangement in een Van der Valk-hotel lukt me dat niet, wist ik. Dat is volledig meegaan met de markt. Maar ik heb gelukkig nog mijn poëzie, die zich buiten de markt plaatst. Dat ik nog steeds maar twee bundels verkocht is eigenlijk een verzetsdaad.

Geplaatst in Berichten, Foto's, Kunst

Met Roos binnen twintig minuten en zonder gedoe een tv-kastje in elkaar gezet, dat niet van Ikea kwam en daarom moeilijker in elkaar zat. Roos heeft veel meer technisch inzicht dan ik, dus ik volg haar aanwijzingen altijd keurig op.

Bij uitzondering keek ik naar vrouwenvoetbal, maar na een halfuur was het genoeg. Wat de Oranje Leeuwinnen lieten zien, was meelijwekkend slecht. Slappe steekpassen, passes waar niemand op kan lopen, spelers die het erbij laten hangen omdat het even niet lukt… Dit team wordt geen wereldkampioen.

Nieuwe serie aan het kijken: Zone Blanche, wat zich afspeelt in de bergen rond Villefranche. Het deed me denken aan een fotoserie die we vijf jaar geleden in het Maison de la Photographie in Lille zagen, waar ik toen dit over schreef.

Jean-Claude Romand pretendeerde 18 jaar lang dat hij een arts was en een vooraanstaand onderzoeker bij de World Health Organization. Achttien jaar lang liet hij vrienden en familie geloven dat hij naar zijn werk ging, terwijl hij in werkelijkheid (in zijn auto) tochten maakte in de omgeving (Jura). Soms bleef hij uren op een plek om ’s avonds weer terug te keren bij zijn vrouw en twee dochters.

Op een dag kon hij niet langer met het bedrog leven, waarop hij zijn vrouw en dochters doodschoot. Hierna reed hij naar zijn ouders die hij tijdens het avondmaal eveneens doodschoot. En de hond. De dag erna probeerde hij zijn voormalige maîtresse te wurgen. Dat lukte niet, waarna hij haar simpelweg zijn excuses aanbod en naar huis reed. Daar nam hij slaappillen in (ver over datum!) en stak hij het huis in brand. Brandweermannen konden zijn leven redden. Romand kreeg levenslang.

Tijdens een fototentoonstelling in Lille zag ik de foto’s die Romand tijdens zijn ritten nam. Ik wist nog niet wat hier speelde en vond de serie duister, vreemd, maar ook romantisch en mooi geënsceneerd. Later werd ik geconfronteerd met mijn eigen perceptie van wat werkelijk is. Nog meer vroeg ik mij af welke absurd-geniale geest besloot de foto’s te bewaren en ze als kunst te presenteren.

We often say that you have to live with misunderstandings, and often we have been quite comfortable with them.

Geplaatst in Foto's, Kunst

iam_00076047Chinezen die een cursus doen om merknamen goed uit te spreken, vrouwelijke strippers op hun knieën op de vloer om bankbiljetten voor andere strippers op te rapen, rappers die status gelijkstellen aan een universitaire titel … het zijn een paar voorbeelden van de voortreffelijke tentoonstelling Generation Wealth van Lauren Greenfield. Voortreffelijk omdat het de excessen toont van een maatschappij die enkel bezig is met graaien, met meer rijkdom vergaren. Greenfield fotografeerde Russische oligarchen, Amerikaanse rappers, plastische chirurgie, kindermiss-verkiezingen, Chinese nouveau riche en alle gekheid die daarbij komt. Maar ze laat ook het verval zien, het berouw. Vermogen doet niets voor je als mens, beseffen de geportretteerden.

Na de tentoonstelling naar Scheveningen. Niet als ramptoerist, maar om een lekker visje te eten bij de Waterreus. Terug naar Den Haag Centraal namen we de bus die passend genoeg naar mosselen rook.

Geplaatst in Foto's, Kunst

Ik las in Huis Marseille een beschrijving bij een fotoserie van de Kameroener Em’kal Eyongakpa wiens werk objectief en subjectief kan worden gezien. Feitelijk voor wat hij fotografeert – natuur in dit geval – en persoonlijk vanuit de traditie van zijn ouders die sjamaan waren. Er stond iets over de mythe van verkrachtingen. Ik las dat laatste vast buiten de context, maar ik vond het onzorgvuldig van de huismeesters van Marseille.

Je moet weten dat in Kameroen het geloof in hekserij nog steeds wijdverspreid is. Als je als vrouw van een andere vrouw houdt komt dat door hekserij en moet dat met zwarte magie worden bestreden. Dat varieert van kippenbloed drinken, een peper in je anus als reinigingsritueel of je wordt door God verkracht (een pastoor is immers God) om je tot het juiste geslacht te bekeren. Hetzelfde gebeurt in Zuid-Afrika waar lesbiennes een ‘correctie op hun levensstijl’ moeten ondergaan. Steeds weer is de positie van vrouwen in het geding.

Ik zag het ook un Sahara van Bram Vermeulen, waar hij in Mauretanië liet zien dat slavernij nog wel bestaat, en als variatie daarop meisjes die worden vetgemest met liters gecondenseerde melk. Zo lijken ze op hun vijftiende wel twintig en is het makkelijker ze uit te huwelijken.

Vanochtend liep ik al rond met het woord hoekig en vond er nog geen remedie tegen.

Geplaatst in Foto's, Kunst

Stadsdelen

Je kon er vergif op innemen dat ik tijdens de IDFA-documentaire Closing Time in slaap zou vallen. Om 05.00 uur al op, dan werken, twee wijntjes, een stevig maal en dan een film van twee uur, met eindeloos durende shots (vijf minuten naar striemende regen op een dak, vier minuten naar een hond die zijn poten likt, een man op een berg die door de wind bijna omver wordt geblazen: dat laatste shot zag ik overigens niet, maar vertelde Roos). Het waren sfeervolle beelden van een gemeenschap onder een snelweg in Taipei, gecentreerd rond een eettentje, maar het leek om de esthetiek te gaan. Er was geen verhaallijn om mij bij de les te houden. ‘Het had makkelijk in een halfuur gekund’, concludeerde Roos terecht.

Closing Time in Taipei, Taiwan

Bij de koffie naar Close Up gekeken, dat de opkomst, ondergang en wederopstanding van de Bijlmermeer liet zien, met de flat Kleiburg als centraal punt. De Bijlmermeer is in bestuurlijke kringen dood verklaard, geen redden aan, maar de gemeenschap blijkt toch veerkrachtig en werkt vanuit de ‘klusflat’ Kleiburg aan een nieuw Amsterdam Zuidoost. En dan word je toch nieuwsgierig wat het kost om daar naartoe te verhuizen: 250.000 euro voor een huis van 80 m2. Het simpele feit dat we dit toch opzochten, laat al zien dat er een nieuw idee is ontstaan over dat stadsdeel.

Mocht je trouwens in de buurt zijn van FOAM, ga er dan direct heen, voor de ontzagwekkende kunstinstallatie Point Cloud, Old Growth van Persijn Broersen en Margit Lukács, die een serie video-/lichtwerken maakten rond het woud van Białowieża, het laatste Europese oerbos. Alleen al het lied van de Iraanse operazanger Shahram Yazdani is de tocht waard.

Geplaatst in Foto's, Kunst

Associaties

MbA

Toen een collega de foto voor het eerst zag, zei hij: ‘Zet er een brandend kruis naast en je bent de KKK.’ Hij vond het een unheimisch beeld, zo in dat bos. En met al dat wit kon het toch alleen maar de clan zijn… Associaties waaien alle kanten op. Anderen sloegen beter aan op het fantasiebeeld dat fotograaf Aatjan Renders en ik wilden maken. Zij verwezen soms naar Harry Potter. In de film The Philosopher’s stone komt namelijk een eenhoorn voor. Ik leerde en passant dat er een heuse Harry Potter Wiki bestaat.

Het decor is gekozen door Aatjan. Ik dacht aan een woud. Het werd een iepenveldje bij een parkeerplek, onder de rook van Schiphol. De foto is onderdeel van de serie Masks by artists, te zien op deze site.